Kan een voormalig bestuurder van een vennootschap nog beschikken over de administratie van deze vennootschap?

De Hoge Raad beantwoordde deze vraag onlangs (HR 24 november 2017, ECLI:NL:HR:2017:3019).

 

De heer X was tot november 2010 bestuurder van een vennootschap. Deze viel onder het Bedrijfstakpensioenfonds voor Beroepsvervoer over de weg. In november 2009 meldde de heer X aan het pensioenfonds dat de vennootschap niet in staat was de verschuldigde pensioenpremies te betalen.

 

Onbehoorlijk bestuur
In juli 2011 werd de vennootschap failliet verklaard. De heer X was daar toen geen bestuurder meer van. Het pensioenfonds stelde vervolgens de bestuurder privé aansprakelijk voor de niet afgedragen pensioenpremies. Rechtbank en Hof wezen de vordering van het pensioenfonds toe. Het Hof oordeelde dat het handelen van de heer X als onbehoorlijk bestuur werd aangemerkt, omdat hij de administratie van de vennootschap niet kon overleggen.

 

Verplicht
De Hoge Raad kwam de heer X tegemoet. De administratie van de vennootschap behoort toe aan de vennootschap. Het bestuur van de vennootschap is verplicht de administratie voor die vennootschap te voeren en de daartoe behorende gegevensdragers zo te bewaren dat rechten en verplichtingen van de vennootschap steeds bekend zijn.

 

Geen grond
Na een aandelenoverdracht of bestuurswissel moet alles wat tot die administratie behoort bij de vennootschap te blijven. Er gelden geen formele eisen voor het overhandigen van de administratie bij een aandelenoverdracht of bestuurswisseling aan opvolgend bestuur. Dat hoeft bijvoorbeeld niet notarieel vastgelegd te worden. Een voormalig bestuurder kan dus niet meer beschikken over of zelfs toegang verkrijgen tot de administratie van een rechtspersoon. Dit is dus ook geen grond voor aansprakelijkstelling.

 

En passant overwoog de Hoge Raad ook nog dat het, als er melding is gemaakt van betalingsonmacht, niet nodig is dat bij iedere nieuwe betalingsverplichting opnieuw melding wordt gedaan, zolang er sprake is van een betalingsachterstand. Dat is alleen anders wanneer het pensioenfonds meldt dat zij vindt dat er geen betalingsonmacht meer is.